{"id":114,"date":"2009-01-01T12:16:00","date_gmt":"2009-01-01T12:16:00","guid":{"rendered":"http:\/\/reynaldsecher.fr\/?p=114"},"modified":"2026-03-19T15:36:18","modified_gmt":"2026-03-19T15:36:18","slug":"le-livre-noir-de-la-revolution-francaise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/2009\/01\/01\/le-livre-noir-de-la-revolution-francaise\/","title":{"rendered":"Le Livre noir de la R\u00e9volution fran\u00e7aise"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:33% auto\"><figure  class=\"wp-block-media-text__media\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"584\" height=\"998\" alt=\"\" src=\"https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png\" class=\"wp-image-115 size-full\" srcset=\"https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png 584w, https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13-176x300.png 176w\" sizes=\"(max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-regular-font-size wp-block-paragraph\"><strong><em>Le Livre noir de la R\u00e9volution fran\u00e7aise<\/em>, (en collaboration avec une quarantaine d&rsquo;auteurs), \u00e9ditions du Cerf, <em>2009<\/em>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e9gitimes et glorieux, festifs et fraternels, fruits d&rsquo;une \u00a0\u00bb raison \u00a0\u00bb attendue par les si\u00e8cles : c&rsquo;est ainsi que sont habituellement pr\u00e9sent\u00e9s les \u00e9v\u00e9nements de ce qui fut aussi l&rsquo;une des p\u00e9riodes les plus sanglantes de l&rsquo;histoire, inaugurant tragiquement une succession de r\u00e9volutions et de conflits qui marqu\u00e8rent l&rsquo;Europe jusqu&rsquo;au milieu du XXe si\u00e8cle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Il est toujours dans l&rsquo;int\u00e9r\u00eat d&rsquo;une nation de faire briller quelques mythes fondateurs et dans l&rsquo;int\u00e9r\u00eat de ceux qui ont pris le pouvoir de masquer la violence et l&rsquo;arbitraire sur lesquels ils ont assis leur domination. Mais l&rsquo;histoire ne s&rsquo;\u00e9crit pas comme la mythologie, et son exigence de v\u00e9rit\u00e9 ne devrait pas s&rsquo;encombrer de vis\u00e9es utilitaristes. Cet ouvrage n&rsquo;entend pas \u00a0\u00bb noircir \u00a0\u00bb des faits qui t\u00e9moignent par eux-m\u00eames.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Cette violence inou\u00efe &#8211; qui pourtant se r\u00e9clamait des Lumi\u00e8res &#8211; produisit une onde de choc telle qu&rsquo;elle devait s&rsquo;\u00e9tendre sur plusieurs g\u00e9n\u00e9rations. Elle entra\u00eena avec elle, sur le ph\u00e9nom\u00e8ne r\u00e9volutionnaire, toute une s\u00e9rie d&rsquo;oeuvres et de r\u00e9flexions critiques dont on d\u00e9nie trop vite, souvent, la l\u00e9gitimit\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons has-background-background-color has-background is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-3e41869c wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link has-ast-global-color-4-color has-ast-global-color-1-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.fnac.com\/a1991902\/Renaud-Escande-Le-livre-noir-de-la-Revolution-Francaise\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">SE PROCURER L&rsquo;OUVRAGE<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":115,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-travaux"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png",584,998,false],"thumbnail":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13-176x300.png",176,300,true],"medium_large":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png",584,998,false],"large":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png",584,998,false],"1536x1536":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png",584,998,false],"2048x2048":["https:\/\/reynaldsecher.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Capture-decran-2026-01-10-a-13.16.13.png",584,998,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Reynald Secher","author_link":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/author\/admin8909\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":382,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114\/revisions\/382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reynaldsecher.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}